Podróżując po świecie czy oglądając programy podróżnicze,niejednokrotnie podziwiamy tropikalną roślinność. Palmy, kaktusy czy przepiękne storczyki potrafią zrobić wrażenie na wielu miłośnikach ogrodów. Coraz częściej zastanawiamy się czy jest możliwe aby oprócz wspomnień pozostawić w naszych ogrodach jakiś trwały ślad z podróży. Czyż nie byłoby wspaniale, gdyby nasz ogród chociaż przez część roku przypominał tropikalną wyspę? Czy to w ogóle jest możliwe?
Artykuł ten dedykowany jest dla wszystkich tych, którzy oprócz tradycyjnej roślinności pragną urozmaicić swoje ogrody o tropikalne piękności. Wielu osobom wydaje się, że skoro większość palm rośnie w klimacie tropikalnym lub subtropikalnych to nie mają one szans na przetrwanie w naszej szerokości geograficznej. I słusznie, gdyż tylko tak im się wydaje. Większość palm doskonale radzi sobie z niskimi temperaturami występującymi w naszym klimacie. Zresztą środowiskiem naturalnym dla wielu z nich są takie zakątki świata jak Andy czy Himalaje gdzie niskie temperatury zimą i śnieg są zupełnie normalnym zjawiskiem. Wiele gatunków palm potrafi przetrwać w temperaturach poniżej -18° Celsjusza. Musimy jednak wiedzieć o tym, że im palma jest odporniejsza na mrozy, tym posiada mniejsze przyrosty roczne. Wynika to głównie z tego, że rośliny mrozoodporne rzadko posiadają pień lub jest on nieznaczny, gdyż jeżeli duża część rośliny znajduje się pod ziemią to jest ona bardziej izolowana przed zimnem. Większość palm mrozoodpornych posiada strukturę krzewiastą.
SERENOA REPENS
Jednym z piękniejszych gatunków palmy, którą możemy posiadać we własnym ogrodzie jest SERENOA REPENS. Jest to palma, którą naturalnie spotkamy u wybrzeży oceanu atlantyckiego w Stanach Zjednoczonych a także takich stanach jak Karolina, Georgia, Alabama, Mississippi oraz na całej długości Florydy. Dodatkowym plusem tej rośliny jest fakt, iż jest ona mało wybredna. Jeżeli chcemy aby cieszyła wzrok w przydomowym ogrodzie musimy zapewnić jej dobrze przepuszczalną ziemię w nasłonecznionym miejscu. Jeżeli chcemy posadzić ją w gruncie powinniśmy wystrzegać się stanowisk zacienionych i mocno wilgotnych. Serenoa repens jest jedną z nielicznych palm, które mogą posiadać wyraźny pień, ale przeważnie płoży się on wzdłuż gleby. Dorosła palma osiąga rozmiary wynoszące około 4,5 m szerokości oraz 3m wysokości. Dorosła Serenoa wygląda bardzo atrakcyjnie a patrząc na nią możemy ulec złudzeniu, że o to znaleźliśmy się w tropikach. Palma ta potrafi przetrwać nawet temperatury spadające poniżej -24° Celsjusza. Ciekawostką może być fakt, że palmę tą wykorzystuje się także w celach medycznych. Owoce tej palmy zawierają w sobie permixon, substancje pomagającą w leczeniu prostaty.
TRACHYCARPUS FORTUNEI
Trachycarpus jest kolejną egzotyczną pięknością, która nie powinna sprawiać trudności w uprawie pod polskim niebie. Jest to palma, którą najczęściej poleca się do uprawy w klimacie środkowoeuropejskim. Jej ojczyzną są kraje orientu. W naturalnym środowisku natknąć możemy się na nią w Indiach, Nepalu, Tajlandii czy południowych Chinach. Ponieważ jej ulubionym środowiskiem są rejony górskie, gdzie rośnie zwykle na wysokościach przekraczających 2000 m n.p.m śnieg i mróz jest dla niej rzeczą naturalną. Jest ona jedną z niewielu gatunków, które nie wymagają okresu gorącego. Im roślina staje się starsza tym bardziej wzrasta jej odporność na mróz. Posiada ona niewielki pień, z którego przeważnie wyrasta około 10 do 20 liści kształtem przypominających rozłożone wachlarze. Jak większość palm mrozoodpornych, także Trachycarpus rośnie bardzo powoli, szczególnie w pierwszych latach rozwoju. Wraz z wiekiem jego pień może osiągnąć imponującą wysokość do około 120 cm. Jak na rośliny żyjące w chłodnych warunkach jest to spora wysokość. Jak już wspominałem palma ta bardzo dobrze znosi mrozy, nie mniej jednak w przypadku bardzo mroźnych zim może ona zgubić liście. Nie należy się tym jednak przejmować, gdyż posiada ona zdolność do szybkiej ich regeneracji. Istnieje jednak spora różnica pomiędzy mrozoodpornością młodej rośliny i rośliny dorosłej. Młoda palma, może gorzej znosić silniejsze mrozy. W warunkach ogrodu możemy jednak zabezpieczyć ją owijając pień oraz całą koronę liściową przy użyciu agrowłókniny lub papieru. Dorosły Trachycarpus wytrzymuje temperatury poniżej 29° Celsjusza bez konieczności jego okrywania. Decydując się na ten gatunek palmy musimy także pamiętać o tym, iż jej duża korona liściowa posiada znaczną tendencję gromadzenia wody. W okresie zimowym powinniśmy koniecznie zadbać o jej usuwanie, gdyż w przeciwnym wypadku może to doprowadzić do śmierci rośliny. Nawet jeżeli okryliśmy naszego Trachycarpusa powinniśmy go opryskiwać środkiem przeciw wysuszającym zawierającym środek grzybobójczy i bakteriobójczy. Zabieg ten powinniśmy powtarzać trzykrotnie, w okresie chłodów: pierwszy raz w na początku zimy, następnie w środku zimy i na początku. Dodatkowym sposobem ochrony palmy przed mrozem, może być obsypanie rośliny śniegiem. Jest to sposób, który często wykorzystujemy także dla tradycyjnych roślin w naszych ogrodach.
Opisane palmy to tylko niewielka część roślin tropikalnych, które mogą wzbogacić roślinność w naszych ogrodach. Decydując się na założenie tropikalnego ogrodu warto także zapoznać się z takimi gatunkami palm jak: WASHINGTONIA, BUTIA CAPITATA, SABAL PALMETTO, czy RHAPIDOPHYLLUM HYSTRIX.
Tekst: Roman Bloch